پشت ابر ها هم زندگی جاری است.

جهت ایجاد نشاط برای مطالعه و نویسندگی

از نمايشنامه نويسي در جهان تاريخچه دقيقي در دست نيست. در اين باره تنها مي توان به نظريه هاي افراد مختلف بسنده كرد.
اما زمان اوليه پيدايش نمايش را تقريباً مي توان به زمان شكل گيري تمدن ها نسبت داد. در اين نوشته سعي خواهيم داشت بطور اجمالي از زمان ارسطو كه نمايشنامه نويسي شكل مدون و علمي به خود مي گيرد، گام به گام با نويسندگان مطرح كشورهاي مختلف همراه شويم و سبك آنان را در مجموعه نمايشنامه نويسي جهان مورد بررسي قرار دهيم. فقط بايد اين نكته را در نظر داشت كه به دليل فضاي محدود تنها تعدادي از درام نويسان جهان كه سهم مهمتري در شكل گيري تاريخ داشته اند در اين نوشته جاي مي گيرند.
قبل از ميلاد مسيح
قبل از اينكه ارسطو كتاب مهم و تاريخ ساز خود يعني فن شاعري را به رشته تحرير در آورد، نمايشنامه هاي مختلف در گونه هاي متفاوت وجود داشته است. اما ارسطو اديب و نويسنده سال هاي ۱۳۸۴ ـ ۱۳۲۲ قبل از ميلاد مسيح با تكيه بر افكار فلسفي نويسنده سلف خود افلاطون و با تكيه بر كتاب معروف وي يعني جمهوري مسأله زيبايي شناسي در ادبيات را تقرير كرده و قوانين نمايشي را بنيان مي نهد. قوانيني كه سال ها بعد نيز توسط نويسندگان مختلف مورد استفاده قرار مي گيرد. او در نمايشنامه نويسي تعريفي جديد از تراژدي ارائه مي دهد. شش عامل از نظر او شكل دهنده يك نمايشنامه تراژدي است. اين قوانين عبارتند از:
۱ـ هسته داستاني يا plotكه ترتيب منظم حوادث و اعمال است.
۲ـ قهرمانان و اشخاص Character كه بازيكنان نمايشنامه باشند.
۳ـ انديشه ها كه حرف هاي قهرمانان يا نتايج اعمال آنان است.
۴ـ بيان يا گفتار كه نحوه كاربرد و تأثير كلمات در تراژدي است. طرز بيان بايد سنگين و موزون باشد.
۵ـ آواز كر، آوازهايي است كه دسته هاي همسرايان در تراژدي مي خوانند.
۶ـ وضع صحنه يا منظر نمايش كه مربوط به صحنه آرايي و صحنه سازي است.
تفكر اسطوره سازي و ميل به جستار عناصري مانند عدالت و گرايش به مذهب از ديدگاه هاي مختلف در نمايشنامه هاي اين دوره مورد بررسي و كنكاش قرار مي گيرند. در اين زمان توجه به مليت، مذهب و خصايل پاك انساني دستمايه نويسندگاني چون آشيل، سوفكل، آريستوفان و اورپيد مي شود. توجه به اين كليات سبب شده كه نمايشنامه هاي اين نويسندگان تا امروز اجراها و تأويل هاي متفاوتي را در برداشته باشد.
آريستوفان در سال ۴۴۸ قبل از ميلاد به دنيا آمد. اطلاعات دقيقي از زندگي او در دست نيست تنها مي دانيم وي پسر شخصي به نام فيليپوس بوده و در آئيگينا مي زيسته است. آريستوفان يك آتني تمام عيار بوده و تا مدت ها از نام مستعار براي خود استفاده مي كرد. از او در مجموع دوازده نمايشنامه كمدي برجاي مانده كه تعدادي از آنها عبارتند از: آشارينها، نجيب زاده ها، پرندگان، زنبورها، پلوتوس و...
اگر چه نخستين نمايش اين نويسنده در مجمع سران يونان به نمايش درآمد اما بعدها دو نمايش سورخوران و بابلي ها سبب ساز معروفيت اين نويسنده يوناني شد. مدارك دقيق از قالب هاي نمايشي وي در دست نيست. تنها مي توان گفت اجراهاي سنتي به نام كوموس يارقص ها و آوازهاي دسته جمعي در آن زمان رايج بوده كه اجرا كنندگان شان اغلب لباس هاي مضحك به تن مي كردند و صورتك برچهره مي زدند و به ياري پاره اي تدابير خود را به هيأت جانوران در مي آورند. اين نمايش ها تنها براي وقت گذراني نبوده و اغلب نتايجي اخلاقي را دنبال مي كرده است.
آريستوفان در سال ۳۹۲ يا ۳۸۹ نمايشنامه مجمع زنان را تقرير مي كند. اين نمايش منطبق بر نگرش سابق او نيست. در اين اثر همسرايان نقش زيادي ندارند. بلكه زنان آتني نقشه مي كشند تا كار حكومت را به دست گيرند. صبح يك روز كه از خواب بر مي خيزند لباس شوهران شان را به تن و درمجلس ملي اجتماع مي كنند.
اين نمايشنامه از ديگر آثار مطرح فان است كه بسيار مورد توجه قرار مي گيرد. سال وفات اين نويسنده را ۳۸۰ قبل از ميلاد ذكر كرده اند.
اورپيد و آشيل نيز از ديگر نويسندگان اين عصر به شمار مي آيند. اما تاريخ تراژدي به دست نويسنده ديگري به نام سوفكل شكل ديگري به خود مي گيرد. كسي كه عدالت و انسان دوستي دغدغه هايش را تشكيل مي دهد.
او درسال ۴۹۵ قبل از ميلاد مسيح چشم به جهان گشود.
يكي از بهترين آثار او نمايشنامه اديپ شهريار است. شايد از ميان شخصيت هاي تراژدي و اساطيري كمتر كسي است كه سرنوشتي به پيچيدگي و دردناكي «اديپ» فرمانرواي شهر تب داشته باشد. اديپ شخصيتي است كه از تقدير شوم خود با خبر مي شود و در صدد فرار از آن بر مي آيد. اما سرنوشتي هولناك تر در انتظار اوست.
سوفكل عقيده به تقدير داشت و آدمي را بازيچه آن مي دانست. آنتيگونه اثر ديگر سوفكل يكي از زيباترين آثار نمايشي جهان به شمار مي آيد. اين نمايشنامه را مي توان ادامه اديپ شهريار دانست.
آخرين نمايشنامه هايي كه از اين نويسنده برجاي مانده اوديپوس در كلنوس نام دارد.
از آثار ديگر سوفكل مي توان به الكترا، آژاكس و زنان تراخيس اشاره كرد.
ميلاد مسيح
نمايشنامه نويسي همچنان راه خود را طي كرد. نويسندگان بي شماري به مدد ذهن تصوير گر انسان دست به خلق آثار متفاوت زدند. آنها اندك اندك مسائل روز اجتماع خود را نيز وارد نمايشنامه هايشان كردند. لوسيوس آنه ئوس سنكا از نويسندگاني بود كه ۴ سال پيش از ميلاد مسيح در روم متولد شد. سنكا همواره در پي آن بود تا راهي براي مقاومت و تقويت نيروي تحمل و اميد به آينده بيابد. سنكا رواقي مشرب بود او اين فلسفه را نزد آتالوس آموخت. سنكا از نويسندگاني بود كه وارد دستگاه دولت شد. او مضمون آثارش را از نويسندگان بزرگ يونان وام گرفت ولي نوشته هايش هيچگاه رنگ تقليد و دنباله روي نداشت. وقتي انگليسي ها به نوشتن تراژدي پرداختند به نمونه اي نياز داشتند كه آثار سنكا منبع بسياري از آنان قرار گرفت. آثار اين نويسنده به سه دسته تقسيم مي شود: ۱ـ تراژدي ها، ۲ـ تحقيقات فلسفي، ۳ـ آثاري سياسي كه خطابه ها و رسالات او را در بر مي گيرد. قريب ۹۰ نمايشنامه به او منسوب است كه هيچ يك از آنها در زمان حياتش اجرا نشد. در قرون وسطي مذهبي قشري رواج مي يابد و تأثير عظيم آن بر هنر كاملاً مشهود است. اين قرن نظاره گر گسترش نمايشنامه هاي اخلاقي بود كه در اثر اوري من (Every man) به اوج خود رسيد.
بسياري از نويسندگان اين دوره تحت تأثير كليسا عمل مي كردند. اما قرن شانزدهم نقطه عطفي در تاريخ نقطه نمايشنامه نويسي جهان به شمار مي آيد. نويسندگاني چون سروانتس، ويليام شكسپير و كريستوفر مارلو حاصل اين دوره اند. هفت سال پس از به پادشاهي رسيدن هنري هفتم، كريستف كلمب قاره آمريكا را كشف كرد و چند سال بعد واسكودوگاما طي يك سفر دريايي به دور دماغه اميد نيك به هندوستان رسيد. انگليسي ها نخستين ملتي نبودند كه نيم كره غربي را كشف كردند اما اين اكتشاف جايگاه ايشان را در دنيا عميقاً دستخوش تغيير كرد. چرا كه ايشان در قرن بعد به بزرگترين بازرگانان و دارنده بيشترين تعداد مستعمرات تبديل گشتند. همين مسأله سبب شد كه فرهنگ آنها به كشورهاي ديگر صادر شود و بسياري از نويسندگان كشورهاي ديگر درام نويسان انگليس را مورد تقليد قرار دهند. اگر نمايش اخلاقي اوري من در اواخر قرن پانزدهم نشانگر پايان نمايش در قرون وسطي است اما در همان زمان برخي شواهد نشانگر آغازي جديد و در خانه جان مورتون اسقف، اعظم كليساي كنتربري و قاضي انگلستان در زمان حكومت هنري هفتم است ميان پرده و نمايشنامه هاي اخلاقي تازمان شكسپير شايع و رايج بود. اما گسترش نمايشنامه و تبديل آن به يك قالب هنري پيچيده، نفوذ ديگري مي طلبيد و آن تأثير نفوذ كلاسيك ها بود. كمدي هاي لاتين بيش از هر چيز سر چشمه نويسندگان اين دوره بود. اما فن شعر ارسطو در انگلستان به اندازه ساير كشورهاي اروپايي معيار دقيقي براي شناخت تراژدي نبود. آنچه در اصول ارسطويي اهميت ويژه اي دارد سقوط تراژيك است. اين سقوط بايد نتيجه نوعي خطا يا ضعف اخلاقي در قهرمان باشد. طرح داستان بايد ماجراي سقوط قهرمان را از اوج موفقيت تا بيچارگي كامل در برگيرد، طرحي كه بازگشت ها و اكتشافات پي در پي از ويژگي هاي آن باشد، حتي شكسپير اين مسأله را در آثارش به خوبي رعايت نمي كرد. او نيز مانند اكثر تراژدي نويس هاي عصر اليزابت به علت استفاده از طرح هاي فرعي تسكين هاي خنده آور و عدم رعايت وحدت زمان و مكان با معيارهاي تراژدي كلاسيك فاصله فراوان دارد. شكوفايي نمايشنامه هاي انگليسي عمدتاً به سه عامل بستگي داشت: ۱ـ بازيگران حرفه اي، ۲ـ تئاتر يا سالن مخصوص نمايش و ۳ـ تماشاگران. در اين دوره نگاهي به آثار دو نويسنده انگليسي و يك نويسنده اسپانيايي لازم به نظر مي رسد.
كريستوفرمارلو در سال ۱۵۶۴ به دنيا آمد و درسال ۱۵۹۳ در گذشت. او نويسنده اي نو آور و خلاق بود. تيمورلنگ كه به سال ۱۵۸۷ نوشته شده يكي از آثار مطرح اين نويسنده انگليسي است كه در آن ضمن پرداختن به خصلت هايي چون حرص و آز در انسان و ميل به عظمت و قدرت، تباهي انسان را توسط اين خصائل به نمايش مي گذارد. دكتر فاوستوس اثر ديگر مارلو به زندگي يك دانشمند آلماني نظر مي افكند كه در آستانه جست وجوهاي عالمانه اش وجدان و ايمان خويشتن را قرباني مي كند پاره اي از محققين بر اين عقيده اند كه هيچ يك از آثار مارلو از لحاظ اهميت و موضوع به پايه دكتر فاوستوس نمي رسد. گوته شاعر و نويسنده بلند آوازه آلماني به عنوان سرمشق درام فاوست اثر مشهور خود را كه درامي فلسفي و عميق است با الهام گرفتن از اثر مارلو نوشته. دكتر فاوستوس آمال و آرزوهاي نويسنده را به خوبي آشكار مي كند و همچنين مي توان آن را آيينه افكار و آرمانهاي قرن شانزدهم دانست.
غرور و تكبر مورد نظر مارلو در اين اثر ناشي از شناخت انسان از شرايط جديد زيستي خود است. انسان به واسطه پيشرفتي كه در علم داشته مي انديشيد به تمامي اسرار عالم دست يافته است. دو نمايشنامه ديگر يكي ماليت و ديگري ادوارد دوم آثار بعدي مارلو را شكل مي دهند. اما نمي توان از ادبيات نمايشي گفت و ويليام شكسپير را فراموش كرد. او شخصي بود كه با نگاهي عميق به اطرافش با دستمايه قرار دادن داستان هاي تاريخي آثاري بي بديل در عرصه هنرهاي نمايشي برجاي گذارد. آثاري كه بعدها سرمشق بسياري از نويسندگان ديگر قرار گرفت. شكسپير در سال ۱۵۶۴ در استراتفورد متولد شد. آشنايي او با تئاتر از طريق نمايشنامه هاي بازيگران بسياري كه به شهر استراتفورد مي آمدند انجام گرفت. نويسنده اي به نام فرانسيس ميرس در كتابش كه رساله اي است درباره اخلاق، دين و ادبيات، شكسپير را نويسنده اي همتراز با سنكا، پلوتوس، هوراس، هومر و سوفكل مي خواند.
گنجينه بي نظيري كه شكسپير برجاي گذارد قريب به سي و هشت نمايشنامه را در بر مي گيرد كه در آنها از داستان ها و نمايشنامه هاي قديمي و نيز تاريخي و اساطير و بسياري منابع ديگر الهام گرفته است. دو منبعي كه بسيار براي شكسپير مفيد بود يكي وقايع نامه انگلستان، اسكاتلند، ايرلند و ديگري زندگينامه مردان بزرگ اثر پلوتارك بود.
هملت، شاه لير، مكبث، اتللو و رومئو و ژوليت پنج تراژدي مشهور او است.
نمي توان قرن شانزدهم را ترك كرد و از سروانتس نويسنده رؤيا پرداز اسپانيايي يادي نكرد. او در سال ۱۵۴۷ چشم به جهان گشود و درسال هايي كه براي اسپانيا دوران طلايي تئاتر بود زيست. نفوذ بين فرهنگ ها و مسيحيت كاتوليك را مي توان به وضوح در درام اسپانيايي مشاهده كرد.
نخستين نمايشنامه خالق رمان دن كيشوت، فال و تماشادر الجزيره است. اين نمايش به نظريات او در زمان محبس مي پردازد. نوماسيا نيز از بهترين نمايشنامه هاي سروانتس به حساب مي آيد كه براساس يك واقعه تاريخي تنظيم شده است. از ديگر آثار او مي توان به سفر آرجل و روفيان خوشبخت اشاره كرد. جريان هاي ادبي در قرن هفدهم دستخوش تحولات بسيار شد. لااقل در انگليس كه توانسته بود سهم مهمي در درام نويسي جهان از خود به جاي بگذارد كاملاً به چشم مي آيد. در اين قرن و در سال ۱۶۴۲ بود كه در انگلستان جنگ هاي داخلي در گرفت و هنر تئاتر به يكباره تعطيل شد. لذا نمايشنامه نويسي در كشورهاي ديگري چون فرانسه مطرح شد. پيركرني شاعر و نمايشنامه نويس فرانسوي در سال ۶۰۶ در يكي از شهرهاي فرانسه متولد شد. نخستين نمايشنامه او به نام مه ليت درسال ۱۶۲۹ به رشته تحرير در آمد كه اثري كمدي بود. پس از آن چند نمايشنامه كمدي به نام هاي زن بيوه، كالري قصر، ميدان سلطنتي و خدمتكار را نوشت و سپس تحت تأثير آثار يونان باستان تراژدي مده آرا نگاشت. نمايشنامه سيد مشهور ترين اثرش در سال ۱۶۳۷ بود. او در سبك نگارش علاوه بر تراژدي الگوهايي نيز براي كمدي به وجود آورد. وي درسال ۶۴۷ به عضويت فرهنگستان فرانسه برگزيده و در همين سال به عنوان بزرگترين درام نويس زمان خويش مطرح شد. او انسان ها را آنطور كه مي خواست مي ديد و تصوير مي كرد نه آن گونه كه بودند از اين رو روانشناسي شخصيت هايش عمق چنداني ندارد.
رفتار شخصيت ها بر اصول مشخصي چون مبارزه بين عشق و شرافت است. پيروزي شرافت بر عشق امري كاملاً قطعي و مورد ستايش كرني و نويسندگان نئوكلاسيك است.
كرني در نمايشنامه هايش نسبت به اخلاقيات جامعه بسيار متواضع بود و به آنها بيشترين بها را مي داد و انسانها را به احترام به اين امر ملزوم مي داشت.
موليرازديگر نويسندگان اين دوره به شمار مي آيد.
نام اصلي او ژان باتيست پولكن بود و در پانزدهم ژانويه ۱۶۲۲ زاده شد. زماني كه در دربار شاه مشغول به كار شد تئاتري ديد و به آن علاقه مند شد.
از آثار اين نويسنده مي توان به طبيب اجباري، خسيس، نيرنگهاي اسكاپن، مردم گريز و شهري جنتلمن اشاره كرد.
ادبيات قرن هجدهم در انگلستان به ادبيات نكته پرداز ملقب است كه درباره تمدن و ارتباطات اجتماعي، در نتيجه انتقادي و تاحدودي اخلاقي و طنز آلود است. در اين زمان است كه مجلات وارد جامعه مي شوند و ادبيات مطبوعاتي ميان مردم رواج مي يابد.
نثر نيز در اين زمان به تكامل مي رسد:
نقد ادبي با ساموئل جانسن، زندگينامه نگاري با جيمزباسول، فلسفه با ديويد هيوم، سياست با ادموند برك، تاريخ با ادوارد گيبون، زيبايي شناسي با سرجاشوا رينولدز، اقتصاد با آدام اسميت و تاريخ طبيعي با گيلبروايت. در انگلستان نوشتن رمان رواج مي يابد و توجه نويسندگان بيشتر بدين سو جلب مي شود.
اما اين قرن گولدوني، يوهان ولف فون گوته و پوشكين را به عرصه نمايشنامه نويسي معرفي مي كند. كه متعلق به كشورهاي ايتاليا، آلمان و روسيه هستند و ادبيات اين كشورها را متحول مي كنند. كارلو گولدوني نمايشنامه نويس، شاعر و سراينده اشعار اپرا در ۲۵ فوريه ۱۷۰۷ در ايتاليا چشم به جهان گشود، او ابتدا براي اپراشعر مي گفت. گولدوني در آثارش همواره نفرت و انزجار خود را از اشرافيت زمانش به شهامت ابراز مي داشت و قلم توانايش بر صفات خود پسندانه و شخصيت هاي توخالي آنان مي تاخت، تئاتر او بيشتر عرصه نشان دادن زندگي افراد متوسط الحال جامعه آن عصر است و مسائل اين طبقه كه آن هم به شكلي گويا در آثارش بازگو شده است. قهوه خانه، دروغگو، تئاتر كمدي، همسر با احتياط، عشاق و ... آثار او را تشكيل مي دهند.
يوهان ولفگانگ فون گوته شاعر، درام نويس، مدير تئاتر و اديب بلند آوازه آلماني در ۲۸ اوت ۷۴۹ در فرانكفورت به دنيا آمد.
آثار گوته بسيار متنوع است چنانكه شامل چندين تراژدي، چند نمايشنامه تاريخي، آثار فلسفي، اساطيري و چند نمايشنامه كمدي است. فاوست معروفترين اثر گوته است كه به يقين بيشترين سالهاي عمر اين هنرمند را به خود معطوف كرد. فاوست از نمايشنامه دكتر فاوستوس اثر كريستوفر مارلو اقتباس شده است. از آثار گوته مي توان به استلا، آگمنت، طبيعت عشاق، كلاويگو، شريكان جرم و... اشاره كرد، اما در روسيه نيز الكساندر پوشكين قلم به دست گرفت. پوشكين سال ۱۷۹۹ در مسكو به دنيا آمد. او اگرچه در مرحله نخست شاعر است، ليكن در زمينه داستان هاي منثور و نمايشنامه نيز طبع آزمايي كرده و در اين قلمرو نيز قدرت و استعداد خود را به منصه ظهور رسانيد تا آنجا كه بسياري از آنچه بعدها در داستانها و نمايشنامه هاي روسي شاهد آن هستيم، از او مايه و الهام مي گيرد. وي را به عنوان بخشي جدانشدني از جهان رومي و فرهنگي ملت روسيه به شمار مي آورند.
از آثار او مي توان به بوريس گودونف، جشني به هنگام، شاعر طاعون، شواليه آزمند، ميهمان سنگي اشاره كرد.
اما در سال ۱۷۸۹ انقلاب فرانسه به وقوع پيوست كه آثار بسياري از نويسندگان اين دوره را تحت الشعاع قرار داد.
در اين قرن هنريك ايبسن نويسنده مشهور نروژي به تئاتر معرفي شد كه برخي او را پدر نمايش مدرن مي دانند. نگاه او به موقعيت هاي اجتماعي انسان و شرايطي خاص كه از سوي جامعه بر او تحميل مي شوند، ستودني است. او در سال ۱۸۲۸ زاده شد و ساختماني جديد را در پيكر نمايشنامه نويسي بر جاي گذارد كه بعدها مورد استفاده بسياري از درام نويسان قرار گرفت. خانه عروسك، دشمن مردم، اشباح، استاد معمار و هداگابلر از مهمترين آثار اين نويسنده نروژي است. نظريات او همواره نسبت به پليدي هاي جامعه انتقادي و قاطع بود. ايبسن براي نمايشنامه هايي كه مي نوشت، مدت زيادي را صرف تحقيق مي كرد.
اما نمي توان در اين عصر نيكلاي گوگول را از نظر دور داشت. او نويسنده اي اوكرايني بود. سبك نويسندگي و نگاهي كه او به زندگي مي كند، پر از طنز، ريشخند و همدردي است. او چنان هزل و طنز را با درد مي آميزد كه تا اعمال روح انسان اثر مي كند.
بازرس، شنل، ازدواج و قماربازان عمده آثار او را شكل مي دهند. اما سه نمايشنامه نويس ديگر نيز بودند كه در اين قرن هنر نمايشنامه نويسي را تحت تأثير قرار دادند. اسكار وايلد، جرج برنارد شاو و آنتوان چخوف.
اسكار وايلد در شهر دوبلين زاده شد. خانواده اش از اشراف پروتستان بود. او بعدها در آثارش به نقد اشرافيت پرداخت و اين زندگي را با زباني طنز مورد نكوهش قرار داد. تعدادي از آثار او عبارتند از سالومه، بادبزن خانم ويندرمر و اهميت ارنست بودن.
جرج برنارد شاو، نمايشنامه نويس، داستانسرا، روزنامه نگار و منتقد ايرلندي الاصل نيز در ۲۶ ژوئيه ۱۸۵۶ در شهر دوبلين ايرلند زاده شد.
جي بي پيرليستلي معتقد است: «سرشاري و وفور و تازگي و روح جنبش و نيروي فوق العاده زيست نمايشنامه هاي شاو، بوي حق مي دهد كه پس از مولير به عنوان بزرگترين كمدي نويس شناخته شود. اما چنانچه وي را به عنوان نمايشنامه نويسي بزرگ بپذيريم كه ميدان و دامنه تنوع اشخاص نمايشنامه هايش محدود است، بي گمان شاو از عرصه تئاتر با آن نشاط مبني بر تفكر و آن محيط خوش و آفتابي كه مي آفريند، هنوز زنده است.»
تعدادي از نمايشنامه هاي شاو عبارتند از: خانه هاي اجاره اي، پيگماليون، ژاندارك، كاترين بزرگ، درام كوچك و...
او در نمايشنامه نويسي حامي نوعي درام جديد بود كه هنريك ايبسن عرضه كرده بود. وي نمايشنامه هاي خود را چنان مي پرداخت كه گويي نوعي اپراي بدون موسيقي تصنيف مي كند. پاره اي از موقعيتهاي اساسي برخي از نمايشنامه هايش مثل دكتر بر سر دوراهي، دليري و گستاخ محض هستند.
نگاه واقع بينانه اش به همراه بذله گويي و طنز است و در آثارش سعي دارد تا افراد جامعه را با همه دردها و رنجها و تيرگي هاي درونشان نشان دهد.
دكتر آنتوان پابلوويچ چخوف نيز در روسيه به دنيا آمد. پريستلي درباره تئاتر چخوف مي نويسد: «يك پزشك با عده زيادي از اشخاص كه نقاب تظاهر از چهره افكنده اند و به نشان تسليم دست بالا كرده اند روبرو شده است. هيچ كس نزد طبيعت خود قهرمان نيست و چخوف پزشك نيز ميدان را براي چخوف نويسنده خالي نكرد. اما دكتر چخوف ديده اي تيزبين و ذوقي لطيف و قلبي رئوف داشت و در توجه به حقيقت تزلزل نمي شناخت. در القاي تنهايي و جدايي غلبه ناپذير موجودات انساني و عدم امكان تفاهم ايشان با يكديگر شايد هيچ نويسنده اي به پاي او نرسد.»
او با كارگرداناني چون كنستانتين، استانيسلاوسكي و نميرويچ دانچنگو آشنا شد كه اين امر علاقه او به تئاتر را تشديد كرد.
مرغ دريايي يكي از مشهورترين آثار اوست. اين نمايشنامه كه شكوه زندگي را علي رغم تمامي سردي و تيرگي آن اعلام مي كند، براي چخوف اهميتي صدچندان داشت. باغ آلبالو نيز از ديگر آثار معروف اوست كه بارها در كشورهاي مختلف اجرا شده است.
اما با آغاز قرن بيستم و وقوع جنگ هاي جهاني تنهايي و انزواي انسان بيشتر دستمايه نويسندگان قرار گرفت. ادبيات پوچي و در نتيجه تئاتر نيز حاصل اين دوران است. اين اصطلاح عمدتاً به آثار نمايشي نويسندگاني چون ساموئل بكت، ژان ژنه، اوژن يونسكو، هارولد پينتر و ادوارد آلبي اطلاق مي شود و شاخه مهمي از ادبيات پوچي به شمار مي آيد، مباني تفكري و تلقي فلسفي نويسندگان تئاتر پوچي از مكاتب ادبي، سوررئاليسم، اكسپرسيونيسم، اگزيستان اسياليسم و آثار ژان پل سارتر، آلبر كامو، فرانتس كافكا و جيمز جويس ريشه مي گيرد.
بنا بر تفكر اين نويسندگان، انسان بريده شده از اعتقادات مذهبي و معنوي و آگاه به پوچي اعتقاداتي كه آنها را فريب مي داند، در جهاني خالي از معنا و هدف، فقط دلخوش به اميدهايي در فراسوي اين زندگي ملالت بار و بي معني، دست و پا مي زند.
بهترين نمونه چنين انسان سرگشته و خودفريبي، ولگردهاي نمايشنامه در انتظار گودو اثر ساموئول بكت هستند.
موضوع اين نمايشنامه كه اولين نمايشنامه تئاتر پوچي است و نخستين بار در سال ۱۹۵۷ به اجرا درآمد، بر محور انتظار دو ولگرد بيكاره دور مي زند. نمايشنامه با انتظار اين دو براي آمدن شخص مرموزي به نام «گودو» آغاز مي شود. در تمام طول بازي، هيچ حادثه عيني مهمي رخ نمي دهد و تماشاگران فقط ناظر گفت و گوهاي بي معني و بي ربط و حركات تكراري و بي ثمر اين دو شخصيت هستند. حركات و كلمات اين بازيگران به قدري تكراري مي شود تا احساس پوچي و بي معنايي در تماشاگر برانگيخته شود و او دريابد انتظار اين دو شخصيت نوعي خودفريبي است.
از حيث ساختار نمايشنامه پوچي هيچ شباهتي به نمايشنامه هاي ديگر ندارد و سير حوادث آن معمولاً فاقد رابطه علت و معلولي است. عناصر ادبي و نمايشي در اين قسم تئاتر نهايتاً به منظور ايجاد تصويري شاعرانه و بلاواسطه از بي معنايي هستي بشر به كار گرفته مي شود. زبان در تئاتر پوچي به سوي نوعي آشفتگي و بي معنايي گرايش مي يابد، به نحوي كه عملاً از قدرت ايجاد ارتباط واقعي تهي مي شود و تنها در حد يك واسطه شنيداري براي انتقال اين حس پوچي، تنهايي و بي همزباني به تماشاگر باقي مي ماند. اين نوع تئاتر نخستين بار توسط مارتين اسلين نويسنده لهستاني الاصل در كتاب تئاتر پوچي بدين نام خوانده شد.
اما جدا از اين نويسندگان و تئاتر پوچي بودند درام نويسان ديگري كه سبك هاي جديدي را بنيان نهادند. برتولت برشت با پديد آوردن سبك epic (حماسه) تحولي عظيم در تئاتر ايجاد كرد و مقابل كنستانتين استانيسلاوسكي قرار گرفت. بسياري از آثار او چون دايره گچي قفقازي، صعود مقاومت پذير آرتور واويي، آنكه گفت آري، آنكه گفت نه، انحطاط و... مؤيد و حامي اين نظريه به شمار مي آيند.
در هرحال نمايشنامه نويسي هنري است كه با توجه به روح تصوير بشر همچنان در ادبيات بوده و خواهد ماند. برخي از اين درامها بخصوص از نوع شرقي آن به واسطه سنت هاي محدود به خارج صادر نشده و اطلاعات دقيقي از آنها در دست نيست. اما به مجموعه نامهايي كه در اين نوشته آمد، بايد آشيل، همور، ولتر، ويكتور هوگو، لئو تولستوي، آگوست استريندبرگ، موريس مترلينگ، رومن رولان، ماكسيم گوركي، جيمز جويس، جان اشتن بك، ژان ژنه، گونتر گراس، داريوفو، اتول فوگارد، پيتر هاندكه و... را نيز افزود. نامهايي كه مجال پرداختن به آنها نبود، اما سهم و نقش آنان را نمي توان در تاريخ نمايشنامه نويسي جهان از نظر دور داشت.
پي نويس
منابعي كه در تهيه اين مقاله از آنها استفاده شده، عبارتند از:
۱ـ تاريخ ادبيات يونان
۲ـ جنگ ادبي نورتون
۳ـ درام نويسان معروف جهان
۴ـ تاريخ تئاتر جهان
۵ـ مكتب هاي ادبي
۶ـ تاريخ هنر
۷ـ فرهنگ اصطلاحات ادبي
۸ـ تاريخ فلسفه

نوشته شده توسط سالار یار جو در 22:55 |  لینک ثابت   • 

دوستان حال وحوصله ی گپ ندارم ولی شما حرف بزنید من گوش میدم!ببینید این مطالب که گذاشتم به درد می خورندیانه؟ راستی اخیرا رمان هیولا از پل استر را خواندم خیلی عجیب بودآ....                                              1-

چه كردند ناموران از هفته آينده در كتابفروشي‌ها

 

«مردي در تاريکي» استر با ترجمه‌ي خجسته كيهان منتشر شد

 

اووه تيم برنده جايزه بل 

 

سه اثر از ايران در فهرست افتخار دفتر بين‌المللي كتاب

 

بنا به انتخاب كميته جوايز شوراي كتاب كودك سه كتاب در زمينه‌هاي تاليف، ترجمه و تصوير از سوي ايران براي فهرست افتخار دفتر بين‌المللي كتاب براي نسل جوان 2010 (IBBY) معرفي شدند.
«من هشتمين آن هفت نفرم» نوشته عرفان نظرآهاري، «پرنيان و پسرك» ترجمه كيوان عبيدي‌آشتياني و «روباه دم‌بريده» با تصويرگري علي بوذري اين سه اثرند. براساس اين گزارش، كتاب «پرنيان و پسرك» نوشته لوئيس لوري با ترجمه كيوان عبيدي‌آشتياني كه با همت نشر افق به چاپ رسيده در بخش داستان- ترجمه جهت فهرست افتخار دفتر بين‌المللي كتاب براي نسل جوان 2010 از سوي شوراي كتاب كودك معرفي شده است. اين در حالي است كه كتاب «پرنيان و پسرك» با ترجمه كيوان عبيدي‌آشتياني در سال 86 به بازار كتاب راه يافته است. لازم به يادآوري است كه كتاب «پرنيان و پسرك» برنده چهارمين دوره‌ي جايزه كتاب فصل (زمستان 86) شده است.                                                                                      5 -

شماس شامي نامزد جلال آل‌احمد

 

جايزه جلال آل‌احمد با انتخاب 6 اثر به مرحله نهايي‌اش قدم گذاشت تا روز دوم آذر مشخص شود كه كدام اثر از بين اين آثار شايسته دريافت جايزه اين نويسنده است.

كتاب شماس شامي نوشته مجيد قيصري كه اواخر سال 1387 توسط نشر افق به بازار عرضه شد نيز در بين اين 6 كانديد نهايي قرار دارد.6-

امیدوارم دوستان خوششان آمده باشد.

نوشته شده توسط سالار یار جو در 22:41 |  لینک ثابت   • 

سلام دوستان خوبم. چند مدتی است که نمی تونم بروز بشم؛اما خیلی دلم می خواد این اتفاق بیفته که نمی افته!حالا امروز از خانم زهرا صابری یه مطلب خوب براتون می ذارم .شاید خوشتون اومد:

به انگيزه درگذشت جان آپدايك نويسنده مشهور آمريكايي مردي كه مي‌ترسيد جان آپدايك نويسنده و منتقد سرشناس آمريكايي چندي پيش در سن 76 سالگي بر اثر ابتلا به سرطان ريه چشم از جهان فرو بست. وي يكي از بزرگترين وقايع نويسان جامعه آمريكا در سال‌هاي پس از جنگ جهاني دوم محسوب مي‌شد و بسياري از صاحب‌نظران او را بالزاك آمريكاي مدرن مي‌ناميدند. جان آپدايك در ميان خوانندگان ايراني از شهرت چنداني برخوردار نيست و تاكنون تنها برخي از داستان‌هاي كوتاه او به فارسي ترجمه و در نشريات منتشر شده است. نخستين اثر مستقل اين نويسنده كه به فارسي برگردانده شده «حسي از سرپناه» ترجمه مهسا خليلي است كه هنوز منتشر نشده است همچنين «فرار كن خرگوش» ديگر رمان او نيز بزودي با ترجمه سهيل سمي به بازار كتاب عرضه خواهد شد. براي آشنايي هرچه بيشتر مخاطبان ايراني با اين نويسنده و پيشينه ادبي وي اين نوشتار را كه در ترجمه آن از نشريات بين‌المللي اشپيگل و دي‌ولت استفاده شده است. با هم مي‌خوانيم. اگر هنوز كتاب نمادها وجود داشت حتما در آن عكس جان آپدايك را در كنار يك پرچين نشان مي‌دادند چون پرچين براي آپدايك به گفته خود او نماد يك خوشبختي سرشار از نگراني است. او بعد‌ها وقتي درباره تفريحاتش سخن مي‌گفت با گله مندي چنين ابراز كرد كه آيا يك گلف‌باز براي اين‌كه خوشبخت باشد به غير از يك پرچين كه بتواند پالتوي خود را روي آن بيندازد به چيز ديگري هم نياز دارد؟ آپدايك در خود نگاشت زندگي‌اش اعتراف كرده كه او در دوران كودكي‌اش به دو چيز دلبستگي عميقي داشت نخست نگريستن در اموري كه روي مي‌دهند بي‌آن‌ كه بتواني دخالتي در آن داشته باشي و دوم اين‌كه هنگام باريدن باران در ايوان روي يك صندلي حصيري چمباتمه بزني. آپدايك كه تقريبا تمامي عمر خود را به طور مداوم و خستگي‌ناپذير صرف آثارش كرد براي نوشتن، جاي خاصي را انتخاب كرده بود و آن پشت يك پرچين بود؛ همان جايي كه آپدايك و در كنار او طبقه متوسط آمريكا خوشبختي شان را حبس كرده بودند؛ همان جايي كه ترس و وحشت همانند يك سگ بسته شده به زنجير بود. آپدايك يك باربه اين پرسش كه چرا او پشت سرهم كتاب منتشر مي‌كند اين چنين پاسخ داد: به خاطر ترس از فقر. همان ترسي كه شخصيت مشهور آثار آپدايك يعني هري آنگسترام را آنچنان به وحشت انداخته بود كه به گفته آلماني‌ها حتي در نام وي هم رسوخ پيدا كرده بود (آنگست در زبان آلماني يعني ترس.) اما همين آنگسترام كه به يكي از مهمترين شخصيت‌هاي ادبيات آمريكا در قرن اخير تبديل شد توانست جايزه مشهور پوليتزر را آن هم دوبار نصيب آپدايك كند و او را به يكي از نامزدهاي هميشگي جايزه نوبل تبديل كند. البته آپدايك هرگز به جايزه نوبل دست نيافت اين اواخر كه به گفته خود ديگر به اين جايزه فكر هم نمي‌كرد. بي‌رحمانه به خود حمله كن كارشناسان معتقدند اگر آپدايك و تحليل‌هاي بي‌رحمانه او را درباره خودش باور كنيم پس بايد نويسندگي او را بهانه‌اي براي جبران كم رويي ژنتيكي او يا بيماري پوستي و يا لكنت زبان وي و يا حتي بهانه‌اي براي جبران ترس او بدانيم. چون بديهي است كه وقايع رمان‌هاي آپدايك از مجموعه ربيت گرفته تا ديگر آثار پرفروش وي همگي پشت پرچين اتفاق افتاده‌اند. پرچيني كه البته تضادهاي بسياري را در خود جمع كرده است چراكه آپدايك به عقيده كارشناسان هرچند يك مسيحي معتقد بود اما از طرفي هم وي يك اديب اصولا غير اخلاقي محسوب مي‌شد. برخي هم جان آپدايك را يك هنرمند محافظه‌كار مي‌دانند كه روشنفكران نمي‌توانستند در مقابل حمايت‌هاي مبهم او از جنگ ويتنام خم به ابرو بياورند. حتي امروزه هم هنگام خواندن آثار آپدايك خواننده متوجه مي‌شود كه افراد ترسو و نگاه تحليل‌گرانه آنها كه مدام در جستجوي تهديدات جهان هستند ترسناكترند. آپدايك معتقد است كه يك نويسنده بايد خود را پنهان كرده و يك جايگزين موقت جاي خود بگذارد همانطوري كه خود آپدايك هم در طول 40 سال اينچنين كرد. به همين دليل منطقه شلينگتون ايالت پنسيلوانيا نه فقط محل تولد آپدايك بلكه ايده او به شمار مي‌رفت و تا مدت‌ها از اين موضوع كه كسي به زندگينامه او دسترسي پيدا كرده و او را بشناسد و لو دهد احساس وحشت مي‌كرد. آپدايك بيش از 40 رمان و مجموعه داستان كوتاه، چندين مجموعه مقاله و مجموعه شعر منتشر كرده است. نام آپدايك مدت‌هاي طولاني زينت‌بخش فهرست پرفروش‌ترين كتاب‌هاي آمريكا بوده است. خود‌نگاشت آپدايك نيز در سال 1989 منتشر شد. در اين كتاب وي بدون كوچكترين ملاحظه‌اي به توصيف زندگي خويش پرداخته و از فقر دوران كودكي اش در روستايي واقع در پنسيلوانيا از رابطه والدينش و از بيماري آزارنده پوستي و نيز لكنت زبان خويش سخن گفته است اما در اين ميان مهمترين اثر وي سري رمان‌هاي ربيت (خرگوش) است كه جايگاه آپدايك را به عنوان يك نويسنده كلاسيك مدرن در تاريخ ادبيات جهان تثبيت كرد. وقايع‌نگار طبقه متوسط آمريكا جان آپدايك شهرت جهاني خويش را بيش از هر چيز مرهون سري رمان‌هاي ربيت است. چهارگانه خرگوش، آپدايك را به چنان شهرتي رساند كه وي در جايي در‌اين‌باره چنين گفت در دهه‌هاي آينده هر كس به رمان خرگوش برسد نام خرگوش را مانند يك كلمه رمز زير لب تكرار خواهد كرد. اين رمان‌ها كه دو جلد از آن آپدايك را دوبار موفق به دريافت جايزه پوليتزر  مهمترين جايزه ادبي آمريكا  كرد روايت زندگي مردي است به نام هري آنگسترام معروف به ربيت(خرگوش) كه در گذشته يك قهرمان بسكتبال مشهور بوده است و گويا تنها دلخوشي كنوني وي نيز يادآوري همين موفقيت دوران جوانيش است. شخصيت هري آنگسترام خوانندگان آپدايك را در طول 4 رمان همراهي مي‌كند اين اثر 4 گانه كه در حقيقت تاريخ جامعه آمريكا را در طول 30 سال گذشته به تصوير مي‌كشد؛ يكي از نقاط اوج ادبيات بين‌المللي عصر حاضر است. اين مجموعه رمان‌ها به عقيده كارشناسان تصويرگر پرتره‌اي دردناك و در عين حال دلسوزانه از يك انسان و در حقيقت از يك كشور است. نگاه آپدايك در اين اثر نگاه يك ناظر دقيق بر طبقه متوسط آمريكاست كه در قالب كنايات طنزآميز و به دور از غرض‌ورزي انعكاس يافته است. اين اثر چهارگانه كه در فاصله 10 سال نوشته شده و واپسين آن را مي‌توان پسامرگ ناميد به واقع مهارت حقيقي آپدايك را در داستان‌پردازي آشكار كرده است. اهميت اين رمان‌ها در ادبيات آمريكا به حدي است كه برخي معتقدند آمريكا يا دست كم آمريكاي جنگ سرد امروزه بدون چهارگانه ربيت غير قابل تصور به نظر مي‌رسد. 27 رمان، 5 كتاب كودك، 2 مجموعه شعر، 11 جلد داستان كوتاه،10 مجموعه مقاله و يك خود نگاشت ثمره زندگي كاري نويسنده ايست كه نام او براي هميشه در تاريخ ادبيات آمريكا باقي خواهد ماند. جان آپدايك شهرت جهاني خويش را مرهون رمان‌هاي چهارگانه ربيت (خرگوش) است آپدايك در مقالات بسياري كه در كارنامه هنري خويش ثبت كرده تقريبا درباره همه نويسندگان نام آشناي جهان از مارسل پروست گرفته تا گونترگراس نقد ادبي نوشته است كه همگي در مجله نيويوركر منتشر شده‌اند. البته انتقادات آپدايك درباره اين نويسندگان نه تنها منفي نبودند كه هيچ گونه شور و حرارتي نيز نداشتند و آپدايك آنها را به دور از هر گونه غرض‌ورزي مي‌نوشت. جيمز وود يكي از منتقدان سرسخت آپدايك معتقد است انزواي خود منتقدانه آپدايك كه دست كمي از تواضع افراط آميز وي نداشت در حقيقت نشانه احساس برتري نهفته در وي و نيز نشانه بي‌تفاوتي حاكي از تكبر وي در مقابل رنج‌هاي جهان است. اين قضاوت از سوي بسياري از كارشناسان غيرمنصفانه قلمداد شد زيرا قدرت اين نويسنده دقيقا در توصيف هنرمندانه رنج‌هاي جهان است. آپدايك در اين باره در خود نگاشت خود نوشته است من به خود اين حق را داده‌ام تا جايي كه برايم امكان دارد زندگي را دقيق توصيف كنم. آپدايك يكي از وقايع نگاران تاثيرگذار طبقه متوسط جامعه آمريكا پس از جنگ جهاني دوم است. او نه تنها به عنوان يك مقاله نويس و منتقد تراز اول نشريه نيويوركر كه به عنوان يك نويسنده، توانست مهارت خود را در توصيفات شاعرانه از شرايط حاكم بر زندگي در حومه شهر‌ها به اثبات برساند. آثار آپدايك با ساخته‌شدن يك فيلم از رمان اجتماعي جادوگران شهر ايست ويك (1984) به فرهنگ مردمي هم را پيدا كرد. همانند رمان‌هاي خرگوش اين كتاب هم در يك شهر كوچك آمريكا اتفاق مي‌افتد آپدايك با شرايط محيطي حاكم بر آثارش كه در حقيقت برگرفته از شرايط زندگي روزمره خود وي بود بخوبي آشنايي داشت. جايزه نوبل ملاك اعتبار نيست جان آپدايك كه امروزه بسياري او را يكي از مهمترين نويسندگان قرن بيستم جهان مي‌دانند 23 ساله بود كه به عنوان گزارشگر هفته نامه نيويوركر در اين نشريه مشغول به كار شد. نام ستوني كه وي مسووليت آن را بر عهده داشت گفتگوي شهر‌ها نام داشت آپدايك درباره همكاري با اين نشريه نوشته است به من يك دفتر كار در طبقه هفدهم نشريه دادند وسايلم هم عبارت بود از يك ميز‌تحرير فلزي، تعدادي كاغذ رسمي نامه و يك تلفن. البته آپدايك نتوانست مدت زيادي پشت اين ميز تحرير فلزي بنشيند چون او بعد از 20 ماه اين مجله را ترك كرد تا به قول خود از اين پس از راه دانش و نوشته‌هاي خود زندگي كند. با اين حال بايد به ويليلم شاون سردبير مشهور نشريه نيويوركر به خاطر اين دورانديشي تبريك گفت چرا كه در نهايت محوريت موضوعي آثار ادبي آپدايك كه او را به يك نويسنده جهاني تبديل كرد گفتگوي شهرها، پيش‌آمدهاي معمولي و ابتذال ظاهري زندگي روزمره بود. به گفته برخي صاحب نظران هر كس مي‌خواهد در ذهن خويش شرايط زندگي طبقه متوسط آمريكا را بين نيويورك و آريزونا و يا بين فلوريدا و كانزاس تجسم كند يا اين‌كه هر كس مي‌خواهد بداند كه مردم در دوران حاكميت كندي يا در سال‌هاي جنگ ويتنام و يا در عصر ريگان يا در دوره جديد چگونه زندگي مي‌كردند چه آرزوهايي داشتند و چگونه تقاص پس مي‌دادند نمي‌تواند نسبت به كتاب‌هاي آپدايك بي‌تفاوت باشد. بر اين اساس اغراق‌آميز نيست كه اگر امروزه او را بالزاك آمريكا در نيمه قرن گذشته بناميم و او را جزو نويسندگاني بدانيم كه در آثارشان تصوير قرن بيستم براي نسل‌هاي آينده نه فقط باز گو شده كه در حقيقت شكل گرفته است. بنابر اين خود را راحت كرده‌ايم اگر او را يك رئاليست واقع بين قلمداد كنيم. آپدايك به گفت كارشناسان مانند همينگوي به نسل داستان سرايان موجز و مختصر تعلق ندارد بلكه از نياكان ادبي وي بيش از همه مي‌توان به ولاديمير ناباكوف (1977‌ 1899) اشاره كرد. كه نه تنها از نثري به كمال رسيده و سبكي با شكوه برخوردار بود كه جسارت خاصي هم در استفاده از استعارات غافلگيركننده داشت. آپدايك يك نابغه شفاف‌سازي روايي عصر حاضر به عبارت بهتر يك نابغه رمزگشايي عصر حاضر در قالب داستان‌سرايي بود. اگر در آثار آپدايك عميق شويم خواهيم ديد كه آثار او را بيش از هر چيز علم به گذر زمان و فناپذيري زندگي احاطه كرده است. حتي وقتي مرگ را مبهم توصيف مي‌كند باز هم شخصيت‌هاي داستانش را ترسي علاج‌ناپذير از مرگ فرا مي‌گيرد. در آغاز سال‌هاي 80 پس از انتشار رمان‌هاي ربيت و ديگر آثار آپدايك همگان مي‌دانستند كه او در رديف بزرگترين نويسندگان زنده زمان خويش قرار گرفته است. آپدايك براي رمان‌ها مقالات و مجموعه اشعارش جوايز بيشماري را اخذ كرده با اين حال كميته نوبل هر‌سال نويسنده ديگري را برگزيد و آپدايك هيچگاه اين جايزه را دريافت نكرد. مارسل رايش رانيسكي پاپ منتقدان اروپا در سال 1992 با انتقاد از كميته نوبل در اين باره گفت آكادمي سوئد لابد مي‌خواهد به جاي آپدايك كسي را از سودان پيدا كند. البته عدم اخذ جايزه نوبل هيچگاه منجر به خدشه‌دار شدن شهرت و اعتبار يك نويسنده نمي‌شود بويژه كه بزرگان شناخته شده ديگري هم در تاريخ ادبيات جهان هستند كه از سوي داوران نوبل مورد بي‌توجهي قرار گرفته‌اند مانند جويس، ناباكوف يا بورخس. روزنامه دي. ولت آلمان در نظرسنجي كه در همين رابطه از مردم آلمان انجام شده اين پرسش را مطرح كرده كه آيا جان آپدايك شايستگي دريافت جايزه نوبل را داشت يا خير. 79 درصد شركت‌كنندگان در نظر سنجي گفته اند بله 9 درصد خير و 12 درصد با نمي‌دانم پاسخ داده‌اند. شايد تنها كساني كه شهرت و اعتبار آنها از اين وضعيت آسيب مي‌بيند اعضاي هيات منصفه و جوايز نوبل آنهاست. زهرا صابري

نوشته شده توسط سالار یار جو در 0:32 |  لینک ثابت   • 

سلام !   علی الحساب این فانتزی نویسی را ؛ به عنوان هدیه ی جدید قبول کنید . اگر بد بود بنویسید و اگر خوب بود ، بازهم بنویسید:

آشنايي با ادبیات فانتزی نويسندگان و مولفان- آرمان اسلامبولچی: با یک داستان علمی، ‌تخیلی و‌ فانتزی، خواننده از مرزهای تکرار و زندگی روزمره فرار می‌کند. بال می‌گشاید و خود را در جهانی پیدا می‌کند که همه چیزش متفاوت است یک روز تکراری را تجربه کرده‌ای. همه‌چیز مانند دیروز است. صبح از خواب بلند شدی. به همانجا رفتی که همیشه می‌روی. از همان خیابان‌ها عبور کردی که همیشه می‌گذشتی. همان آدم‌هایی را دیدی که هر روز می‌بینی. به اطرافت که نگاه می‌کنی، هیچ چیز عوض نشده. احساس می‌کنی در یک چرخه تکرار قرار گرفته‌ای؛ دنیایی کاملا معمولی. تلویزیون مثل همیشه از جنگ عراق می‌گوید. روزنامه‌ها از قیمت نفت نوشته‌اند و حتی دوستانت همان چیز‌هایی را تعریف می‌کنند که تاکنون بارها شنیده‌ای؛ حتی مجبوری غذایی بخوری که بارها در عمرت مزه‌اش را تجربه کرده‌ای. آرزو می‌کنی چشمانت را می‌بستی و به جهان دیگری پرتاب می‌شدی؛ جایی که همه‌چیز متفاوت است. شاید همین نیاز باعث شده تا گونه‌ای در ادبیات به نام ژانر «علمی، تخیلی» و «فانتزی» پدید بیاید. آدم‌ها آرزوی خود را در میان صفحات کاغذ یافته‌اند. در داستانی که قبل از خواب می‌خوانی، دیگر چیزی تکراری نیست. به دنیایی خارق‌العاده سفر کرده‌ای. دنیایی که هیچ از آن نمی‌دانی و باید همه چیزش را از نو کشف کنی. حال این داستان‌های افسانه‌ای که زندگی روزمره را می‌شکند و انسان را به مرز رویا و ناباوری می‌برد چگونه به‌وجود آمده‌اند؟ سابقه آنها چیست؟ انسان‌ها در چه سنی از آنها استقبال می‌کنند و خلق این نوع کتاب‌ها در میان نویسندگان ایرانی چگونه است؟ داستان «فانتزی» و داستان «علمی، تخیلی» یعنی چه‌‌؟ «فانتزی» گونه‌ای در ادبیات است که عناصر غیر‌واقعی و خیالی در آن به عنوان درون‌مایه اصلی داستان استفاده می‌شود. گویی که این موجودات، قوانین و ساختار‌های خیالی، واقعیت دارند و اساس داستان با این پیش فرض، شکل می‌گیرد. «علمی، تخیلی» نیز سبکی در ادبیات است که در آن به بررسی تاثیر نظرات علمی و پیشرفت علم و فناوری، طرح نظریه‌های علمی ثابت‌نشده و پیش‌بینی‌هایی از آینده فناوری در قالب داستان پرداخته می‌شود. از مدیا کاشیگر، مترجم و نویسنده که اتفاقا چند داستان در سبک «علمی، تخیلی» نوشته است، این سئوال را پرسیدم. پاسخ این بود: «ادبیات فانتزی با قوائد و قانون‌ها کاری ندارد. نویسنده در این سبک نه تنها باید داستان خلق کند، بلکه باید قانون‌های حاکم در دنیای داستانی خود را نیز بیافریند و فضای دیگرگونه‌ای ایجاد کند. در واقع او دو چیز خلق می‌کند؛ اول قانون‌هایی ماورای زمینی و سپس ماجرایی داستانی.» فانتزی‌نویسی از کجا آغاز شد‌؟ اینکه داستان‌های تخیلی، حماسی و اسطوره‌ای دقیقا از کی آغاز شد مشخص نیست. همواره داستان‌های جن و پری در میان آدمیان رواج داشته است. منتقدان آثار افرادی چون هومر و فردوسی و افسانه‌هایی چون گیل‌گمش، مهابهاراتا، هزار و یک شب و شاه آرتور را اولین نمونه‌های مکتوب ادبیات فانتزی می‌دانند. همچنین عده‌ای افلاطون (فیلسوف یونانی) را برای داستان «آتلانتیس» اولین نویسنده داستان‌های علمي و تخیلی بر‌می‌شمارند. اما در ادبیات مدرن تقریبا مشخص است که این گونه ادبی چگونه آغاز شد. رضا علیزاده، مترجم برخی از آثار فانتزی چون «ارباب حلقه‌ها» در این باره می‌گوید: «ادبیات فانتزی مدرن تا دو قرن سابقه دارد. نویسنده‌ای اسکاتلندی به نام جوج مک‌دونالد با رمان‌هایی چون «فانتاستس» و نویسنده‌ای به نام ویلیام موریس آغازگران این سبک هستند. این ژانر در اواخر قرن ۱۹ میلادی به سبکی پرطرفدار تبدیل شد و بزرگانی چون تالکین و رایدر هاگارد در این ژانر شناخته شدند.» آیا ادبیات فانتزی برای سن خاصی است‌؟ شاید شما هم دیده باشید افرادی را که فکر می‌کنند داستان‌های علمی‌- تخیلی و یا فانتزی فقط برای کودکان است. جالب است بدانید آغازگران این سبک ادبی در دنیای مدرن، به هیچ عنوان برای کودکان نمی‌نوشتند. بعد از پیدایش این نوع ادبی، برخی هم به فکر افتادند که از این سبک برای خلق آثاری ویژه نوجوانان استفاده کنند. نکته جالب توجهی هم در ادبیات فانتزی وجود دارد. آثار ژول ورن (نویسنده فرانسوی) که امروزه آثاری محبوب نوجوانان است، در روزگار خود بسیار جدی تلقی می‌شده است و مجموعه‌هایی چون «هری پاتر» که اختصاصا برای کودکان نوشته شده، محبوب جمع عظیمی از بزرگسالان است. «می‌توان از این ژانر هم برای خلق آثار مربوط به کودکان استفاده کرد و هم برای نگارش آثار مربوط به بزرگسال. اما ویژگی این‌گونه آثار این است که به هر حال هر دو گروه از آنها استقبال می‌کنند. آن دسته از آثاری که برای کودکان است مورد توجه بزرگسالان نیز قرار می‌گیرد. شاید چون آنها را به یاد روزگار نوجوانی خود می‌اندازد و همین‌طور می‌بینیم آثاری چون «ارباب حلقه‌ها» که اثری فاخر و قوی است، مخاطبان زیادی در بین نوجوانان دارد.» این‌ها جملات ویدا اسلامیه، مترجم مجموعه «هری پاتر» است، وقتی از او در مورد گروه سنی مخاطبان ادبیات فانتزی سئوال پرسیدم. نویسندگان ایرانی در این زمینه چه کرده‌اند؟ پیشینه داستان فانتزی مدرن در ایران را با محمد محمد‌علی در میان گذاشتم. او که از نویسندگان نسل پیشین ایران است، این ژانر را در ایران ناشناخته می‌داند و به باور او اثر مطرحی در این گونه ادبیات وجود ندارد.  او می‌گوید: «شاید بتوان برخی از آثار صادق هدایت را فانتزی دانست. اما نویسندگان ما در ۵۰-۶۰ سال گذشته، بیشتر به مسائل روزمره فکر کرده‌ و یا سیاست‌زده و حزبی عمل کرده‌اند. فقط در زمینه کودک و نوجوان موفق عمل کرده‌ایم و آثار فانتزی دندان‌گیری برای بزرگسالان نداریم.» با اینکه محمد‌علی از عدم وجود ادبیات فانتزی در میان نویسندگان ایرانی سخن می‌گوید، اما سه سال است که در ایران مسابقه‌ای به نام «مسابقه ادبیات فانتزی و علمی‌تخیلی» برگزار می‌شود. داوران این مسابقه در دو دوره قبلی از نویسندگان و مترجمان مطرحی انتخاب شده‌اند که در میانشان نام افرادی چون‌: رضا علیزاده، اسدالله امرایی و مدیا کاشیگر به چشم می‌خورد. در این مسابقه هم داستان‌های ترجمه شده و هم داستان‌های ایرانی شرکت می‌کنند. برگزیدگان ایرانی دو دوره قبلی مسابقه معرفی شده‌اند و دوره سوم این مسابقه نیز تا‌ ماه دیگر برگزار و برندگان آن اعلام خواهند شد.

نوشته شده توسط سالار یار جو در 11:29 |  لینک ثابت   • 

ازهمه ی دوستان عزیزی که در سال گذشته به وبلاگ من مراجعه می کردند و امسال به دلیل تعطیلی موقت وبلاگ نتوانسته اند به وبلاگ آ مده و بهره ی لازم را ببرند، معذرت می خواهم . وبه اطلاع دوستان می رسانم آن تعطیلی به جهت راه اندازی موسسه ی نشر کمانه در تبریز بوده است که شکر خدا به راه افتاد و بزودی آثار قلمی 10 نوقلم را به عنوان شروع کار به جامعه ی داستان خوان عرضه خواهم کرد. وضمنا از دوستان نو قلم که دوست دارند آثار شان در این مو سسه چاپ شود ، لطف کنند وآثار خودرا در زمینه ی شعر، داستان، فیلمنامه، نمایشنامه، نثر، نقد ،طراحی، نقاشی، عکاسی و... به همراه مطلب+ بیو گرافی + عکس به آدر س تبریز، خ امام مجتمع تجاری خدماتی استاد شهریار طبقه ی زیر زمین ، پلاک 57 دفتر نشر کمانه ، ارسال فرمایند.
 هر گونه اطلاع وآگاهی از نحوه ی کار موسسه به تدریج در وبلاگ dalav.blogfa.com درج خواهد شد.م مسوول نشر کمانه افتخار دارد در خمت همه ی نو قلمان

نوشته شده توسط سالار یار جو در 22:48 |  لینک ثابت   • 

درباره مجموعه داستان «روزي كه هزار بار عاشق شدم»

توانايي در نوشتن مجموعه‌ای از داستان‌هاي كوتاه كه بتواند در يك يا دو صفحه خواننده را متحير كند و او را به سرانجام ِ داستان برساند كار ساده‌ای نيست. در نگاه اول به علت حجم كم داستان‌ها نگارش آنها راحت تر از رمان‌هاي بلند به نظر می‌رسد. اما رمان كه آغاز می‌شود تا پايان آن وقت براي بسط و گسترش دادن قصه زياد است. می‌توان هزار و يك ماجرا وارد آن كرد. هزاران شخصيت را به دنيا آورد و برد. و هزاران بار خط داستان را تا انتها تغيير داد. چه بسا داستان هرچه بلندتر، جذاب‌تر و پرخواننده‌تر. گرچه درين عصر شتاب و سرعت همه به دنبال كوتاه كردن قصه‌ها هستند، اما هنوز هم رمان‌هاي قطور و طولاني خواننده‌هاي عاشق ِكتاب را به خود جذب می‌كند و آنچه كتابخوان‌ها را به مطالعه مجموعه داستان تشويق می‌كند يا نويسنده سرشناسي است يا ترجمه‌ای خوب يا تعدد چاپ كتاب و يا تنگ حوصلگي براي خواندن رمان‌هاي بلند. سال 82، زماني كه كتاب اول روح‌انگيز شريفيان «چه كسي باور می‌كند، رستم» برنده جايزه گلشيري شد كسي فكر نمی‌كرد خاطرات غربت و اندوه دوري از ايران كه سوژه اصلي داستان‌هاي اوست، تا اين حد مشتاق داشته باشد و حتي مجموعه داستان‌هاي كوتاه او نيز به چاپ سوم برسد. «روزي كه هزار بار عاشق شدم» مجموعه‌ای از داستان‌هاي پراكنده شريفيان است كه باز هم خط اصلي بيشتر آنها درد غربت، به خصوص بي روحي و سرماي زندگي انگليسي است. اگر در داستان‌هاي بلندش تلويحا به زخم‌هاي دلش اشاره می‌كرد، در اين داستانها به وضوح دل گرفتگی‌اش از مهاجرت و زيستن در لندن را بيان می‌كند.لحن نگارش او مثل هميشه ساده و خالي از فلسفه‌بافي‌ها و زياده گويي‌هاست. گويي قلم كه به دست می‌گيرد، او نيست كه می‌نويسد بلكه قلم ِ از غربت گرفته‌اش براي او كاغذ را پر می‌كند و او به دنبال داستان‌هايش می‌رود. زيستن در سزرميني كه دوست ندارد به خاطر نامردمانش آنقدر غرور ايرانی‌اش را شكسته كه آن را به راحتي می‌توان در نوشته‌هايش پيدا كرد. از 19 داستان كوتاهش چند قصه آن در ايران می‌گذرد و حسرت او را بيشتر نمايان می‌كند براي نفس كشيدن ِ هواي وطنش. شریفیان آنقدر نزديك و طبيعي فضاي ايران و كوچه پس كوچه‌ها و علايقش را بيان می‌كند كه گمان می‌بري در همين نزديكي‌هاست. داستان اول شايد خيلي مخاطب را جذب نكند، اما كمي كه پيش می‌روي، نه خيلي، از همان داستان دوم آنچنان در 2 يا 3 صفحه و پايان يك جمله‌ای داستان ميخكوبت می‌كند كه بايد مدتها به صفحه كاغذ خيره شوي تا از فضاي كوتاه ولي عميق داستان خودت را خارج كني. طول داستان‌هاي او كوتاه است، نوشته‌هايش سبك و بي كينه است ولي سرشار از غصه و دلتنگي. قلمش گوياي دردهايش است، دردهايي كه نشان می‌دهد از روز پرواز از ايران ديگر «زندگي نكرده  بلكه اداي زندگي را در آورده» (ص22) نام كتاب براي آنها كه از اسم هرچيز، آن را انتخاب می‌كنند بسيار گيراست. هزار بار عاشق شدن در يك روز هر رهگذري را در كتاب فروشي جذب خود می‌كند. ولي در واقع داستان‌ها صرفا عاشقانه و رمانتيك نيست. همه گونه عشق در قصه‌ها ديده می‌شود. عشق مادر و فرزند، عشق به هم نوع، عشق به جنس مخالف و در زمينه همه عشق‌ها عشق به وطن است كه به وضوح می‌توان لمسش كرد. غرور ايراني برايش رنگ وبويي دارد كه در هيچ جاي دنيا پيدا نمی‌شود. غصه ترك وطن در لحظه لحظه زندگي و نوشته‌هاي شريفيان نقش اصلي را دارد؛ وطني كه «خود از آن آمده‌اند حالا سنگ آبرويش را به سينه می‌زنند، اگر دلشان سوخته بود می‌ماندند و درستش می‌كردند‌.» (ص34) حالا كه اينجا نيست راحت تر اعتراف می‌كند كه « ايراني غرور دارد، ايراني گدايي نمی‌كند. شايد آدم توي خانه اش نان خالي بخورد ولي جلوي مهمانش شيريني می‌گذارد.» (ص35) اين همان ايرانيزه بودني است كه او به قلمی‌ ساده تصويرش می‌كند. سخن از اعتمادي است كه در ايراني كه او تركش كرده بود، می‌شد به هر كسي داشت. اعتماد به نام هم وطن، به رنگ نگاه او كه آشناست و خنجري ندارد. و چه سخت است اعتماد كردن به غريبه‌ای كه نام كشورش را تو يدك می‌كشي و پاسپورت مملكت او را داري و با او يكي نيستي. شريفيان به هيچ كجاي تاريخ آنها تعلق ندارد. آنقدر با حسرت از اتوبوس‌هاي ايراني می‌نويسد كه دلت می‌خواهد قدرت داشتي تا حتي يكبار سوارش كني و از تجريش تا راه آهن او را ببري و بياوري و همراه سال‌هاي از دست رفته‌اش باشي. وقتي سال نو مسيحي را با غذاي ايراني و فرنگي  با خانواده‌ای ايراني جشن می‌گيرد نگراني‌هاي كوچكي آزارش می‌دهدكه دركش براي خودش هم سنگين است چه رسد به آنها كه غربت را نچشيده اند آن‌هم اينگونه تلخ. شريفيان آدم شجاعي است. از اين رو تنهاست. «آدم شجاع تنها می‌ماند، شجاعت واقعي  آن است كه آدم‌ها را ببيني و اهميت ندهي و راه خودت را بروي.»  (ص121)  او نمی‌ترسد كه از پشيماني رفتنش بگويد. نمی‌ترسد كه ديگران بدانند او لندن را دوست ندارد، او وطنش را می‌پرستد، او از هجرتش هميشه شكسته است. و اين نوشته‌هايش را متفاوت می‌كند. و كوبندگي پايان قصه‌هايش قلب هر خواننده‌ای را  می‌لرزاند. او در داستان «پنجره» كه به نوعي سرنوشت خود اوست در يك صفحه و نيم آنقدر با لغات و اعداد ماهرانه بازي می‌كند و هزاران هزار بار دلتنگی‌اش را می‌نويسد كه خواننده آرزو می‌كند اي كاش پاياني براي قلم كوبنده او نبود. در آخرين داستان كه همان پنجره است او به روشني و بي ريا غم دوری‌اش را تصوير می‌كند. او در اين داستان «زندگی‌اش را نقاشي می‌كند» «(ص22)، نمی‌نويسد. «ولي هرگز جوابي پيدا نكرده براي هزاران بار ياد ايران افتادن، خواب ايران را ديدن و هر بار كمي از خود را از دست دادن.»(صفحه138) فقط در يك كلام او دلتنگ است؛»دلتنگ كوچه و خانه و شهري كه سال‌ها پيش آن را ترك كرده، دلتنگ محله‌هاي آشنا. كوچه‌هايي كه در آن بوي غذاها با بوي خاك همراه بود، دلتنگ جايي كه هيچ كس و هيچ چيز غريبه نبود.» (ص38) * نام شعري از فريدون مشيري

نوشته شده توسط سالار یار جو در 22:11 |  لینک ثابت   • 

زاویه دید " دانای کل نا محدود" یکی از قدیمیترین زاویه برای نقل یک داستان است که هم در نوشتن "رمان" وهم در"داستان کوتاه " به کار گرفته می شود. در این زاویه ی دید ، نویسنده مانند یک کار گردان فیلم، از چندین نقطه به ماجرا نگاه می کند. چطور یک کارگردان چند دوربین در چند نقطه می کارد تا زوایای مختلف صحنه را نشان دهد، راوی دارای زاویه دید "دانای کل نامحدود" نیز به همه ی زوایای یک گزارش احاطه دارد.  همه  چیز را در مورد یک شخصیت یا بطور کلی تمام شخصیتها می داند. درون اورا بر ملا می کند ؛ آرزوها، حسرت ها، عقده ها، و...اورا بیان می کند . راوی دانای کل نامحدود همه ی صدا هارا می شنود، در گذشته چه کسی چه کار کرده را می داند." ممولا" زمانی از این زاویه دید استفاده می شود که نویسنده بخواهدعلاوه برماجراهایی که در دنیای بیرون در جریان است،درونیات آدم های داستان راهم باز گو کند ، ویااین که،داستان چند شاخه است ، شاخه ای در این گوشه،با ماجراهای خاص و شاخه هایی در جاهای دیگر و ماجراهای دیگر، ولازم است کسی بر همه ی این شاخه ها و این آدم ها اشراف داشته باشدو بتواند با توجه به پیرنگ داستان در لحظات مناسب به سراغ هر یک از این شاخه ها برود و داستان را گزارش کند."از کتاب داستان، گام به گام/ حسین فتاحی"

  برای مطالعه این  داستان ها پیشنهاد می شود:

  پل معلق- محمد رضا بایرامی

  عشق سال های جنگ - حسین فتاحی

  عروج -ناصر ایرانی

 دو شنبه های آبی ماه-محمد رضا کاتب

 سایه ی ملخ -محمد رضا بایرامی

 جنگ روی تپه - ارنست همینگوی

پلا نارین ها - سلیمان کرمی

    زاویه ی دید " دانای کل محدود یا سوم شخص مفرد" هم تا حدودی شبیه دانای کل نا محدود است ؛ منتها در این زاویه،محدودیتی وجود دارد.دیگر آن دوربین های همه چیز دان وهمه جا بین وجود ندارد.در این زاویه ، دید نویسنده محدود می شود به حد دیدو توانایی یکی از افراد داستان ،یا محدود می شود به مکانی که یکی از افراد داستان در آن جا حضور دارد ... افق دید نویسنده درست به اندازه افق دید این شخص محوری است ؛ " داستان یک انسان واقعی"با این زاویه دید نوشته شده است ." پیر مرد بر سر پل "نیز با همین شیوه روایت شده است.

 برای مطالعه این کتاب ها پیشنهاد می شود:

 سفر به گرای ۲۷۰ درج- احمد دهقان

 آواز نیمه شب - داوود غفار زادگان

 گذر از رنج ها - الکسی تولستوی

 پری رو - سید حسن مر تضوی کیاسری

باغ تلو - مجید قیصری

    در اینجا نقد کوتاه یک داستان زیبا آورده می شود:

 

  

نوشته شده توسط سالار یار جو در 14:43 |  لینک ثابت   • 

1- شما با خواندن این کتابها، با داستان و غیر داستان آشنا می شوید ؛ اصولا" برای خوب نوشتن یک داستان ، باید به خواندن ، اولویت و اهمیت داد:

   سرگذشت کندوها _ جلال آل احمد

   قلعه ی حیوانات_ جرج ارول

   دنیای سوفی_ یوستین گردر

   ارباب حلقه ها_جی.آر.آر تالکین

  جنگ و صلح_ لئوتولستوی

  دن آرام_ میخائیل شولوخوف

  2-این کتاب ها برای شناخت پیرنگ "طرح" داستان پیشنهاد می شوند؛ ضمن آنکه باید توجه داشته باشیم؛طرح همان پیرنگ و همان پلات وهمان چار چوب و همان استخوانبندی و همان اسکلت یک داستان است و منظور ، همان ترکیبی از رشته ی حوادث ، ماجراها و رویدادهایی است که در داستان رخ می دهند . این حوادث با یکدیگر رابطه ی علت و معلولی دارند و هر حادثه از دل حادثه ی قبل از خود به وجود می آید و حادثه ی اولی باعث پیدایش و به وجود آمدن حادثه ی بعدی می شود." از کتاب داستان، گام به گام ،به قلم حسین فتاحی":

سه دختر گل فروش_مجید قیصری

داستان یک انسان واقعی _ بوریس پوله وی

وعده گاه شیر بالفور _ژیل پرو

گردان چهار نفره_ احمد دهقان

جای شما خالی_ محمد رضا کاتب

 با هم میمیریم_ سلیمان کرمی

3- داستان از سه قسمت مهم تشکیل شده است؛ مقدمه ، تنه ، نتیجه . کتابهای زیر برای آشنایی با ساختمان داستان معرفی می شوند:

عقاب های تپه ی شصت_ محمد رضا بایرامی

شطرنج با ماشین قیامت_ حبیب احمد زاده

راه خانه ات را به من نشان بده_ کامران سحر خیز

پیر مرد بر سر پل_ ارنست همینگوی

بوسه ی باران _ سلیمان کرمی

4 - به اعتقاد نویسنده ی کتاب" داستان ، گام به گام" زاویه ی دید یا( جایگاه روایت) انواعی دارد که عبارتند از:

دانا ی کل نامحدود     دانای کل محدود   اول شخص یا من راوی     زاویه ی دید نمایشی   زاویه دید تک گویی درونی   شیوه ی نامه نگاری.

 برای شناختن دانای کل ، این کتابه پیشنهاد می شوند:

 جمگ و صلح _ تولستوی

 دن آرام _ شولوخوف

  کلیدر _ محمود دولت آبادی

 پلانارین ها_ سلیمان کرمی

   برای شناخت دانای کل محدود ،این داستان معرفی می شود:

پیر مرد بر سر پل _ ارنست همینگوی / ترجمه ی احمد گلشیری

برای شناخت زاویه ی دید اول شخص یا من راوی ، این کتاب ها خوبند:

 سفر به گرای 270درجه

 زخمهایم را مبند_ سلیمان کرمی

    معرفی کتاب ها ادامه دارد ....

نوشته شده توسط سالار یار جو در 11:11 |  لینک ثابت   • 

کاربران گرامی همانطور ی که به اطلاع شما عزیزان رسانده شد ُ انتشارات " کمانه" در تبریزُ  برای ارائه ی خدمات "نشر"  به زودی راه اندازی می شود. دوستانی که علاقمند به انتشار زود هنگام " آثار" خودشان هستندُ می توانند از طریق این موسسه اقدام کنند. نشر "کمانه" در نظر دارد با کمترین هزینه ی ممکن ُ در خدمت عزیزان "هنرمند"باشد.

   این موسسه علاقه دارد بیشتر در خدمت عزیزان "نوقلم"باشد . این عزیزان که نمی توانند آثار زیبا ی خود را به طور دلخواه چاپ و منتشر کنندُ " نشر کمانه "این فرصت را برای آنان فراهم می کند. البته نوقلمان گرامی توجه داشته باشند که در ابتدای کار ُ لازم نیست حتما" یک "کتاب مستقل "چاپ کنند. این ایده ی جالبی نیست که یک نوقلم بخواهد از ابتدا راه بزرگان را در پیش گرفته و همچون آنان نسبت به کارش نگاه کند.این هرگز درست نیست  برای این که یک نوقلم ُ می باید راه های " مخاطب" یابی را تجربه کرده و بدین وسیله جا پایی در" میان نویسندگان"پیدا کند.

  به منظور تسهیل این راهُ " انتشارات کمانه" می کوشد با انتشار " مجموعه ی آثار چند نوقلم "در یک کتابُ راه های دست یابی به مخاطبان لازم رامیسر سازد. این کار سبب می شود تا ضمن ایجاد توان پرداخت هزینه ی چاپ و نشر به نوقلمانُ أثار آنان را به صورت معقول ارائه دهد. نوقلمان عزیز اگر بخواهند اثرشان در کنار آثار همخوان و همسو در یک کتاب چا پ شود ُ با مراجعه به نشر کمانه این امکان را پیدا میکنند. نشر کمانه با فراخوان لازم در آینده ی نزدیک این ایده را عملی خواهد ساخت.

    نوقلمان عزیز توجه داشته باشند که امروزه بازار نشر کتاب مشکلات خاص خود را دارد و نمی توان انتظار داشت به محض چاپ کتاب فروش رود . راه های سختی برای فروش کتاب وجود دارد و راه های ساده نیز هست که باید آن هارا پیدا کرد . یکی از راه هایی که برای نشر کمانه عاقلانه به نظر می رسدُ همین چاپ کتاب چند نویسنده در یک مجموعه است . به این ترتیب که " ۱۰نوقلم"هر یک ُ داستان کوتاهی را ارائه می دهند و هزینه ی تمام شده ی آن را در چند مرحله به نشر کمانه می پردازند و در نهایت ُ به ازای هزینه ای که پرداخت کرده اند ُ کتاب در یافت می کنند . یک راه این است که نوقلمان کتاب را خود ببرند و به فروش برسانند یا آن را به هرکس می خواهند بدهندو یک راه هم این است که توزیع و فروش کتاب را به عهده ی نشر کمانه بگذارند تا بفروشد ویا با کتاب های دیگر معاوضه کند.

   توضیح این نکته ضروری است که ایده ی " نشر کمانه"فقط چاپ داستان نیست. همه ی گروه های هنری می توانند از این موقعیت استفاده کنند.

     مقاله نویسانُ نمایشنامه نویسانُ فیلمنامه نویسان ُ طراحان ُ نقاشانُ و...می توانند از ایده ی نشر کمانه سود ببرند.

      توضیحات بیشتر در آتیه ی نزدیک به اطلاع دوستان عزیز خواهد رسید. خواهشمند است هرگونه نظر و انتقاد سازنده ی خودرا بنویسد.

 

 

نوشته شده توسط سالار یار جو در 12:48 |  لینک ثابت   • 

در این جلسه ، به دوستان عزیز از عناصر داستان ؛ یا به قول استاد " یوسا" ، از سازمان تشکیل دهنده ی یک داستان سخن خواهیم راند؛ امیداست مورد استفاده قرار گرفته باشد.

عنصر " راوی " که از مهمترین عناصر داستان است، در جلسه ی گذشته شرح داده شد . در این جلسه ، عنصر "زمان " را کار می کنیم ؛ این عنصر ، در ارتباط با "راوی" قرار دارد و با دخالت او پس و پیش یا به عبارتی تغییر می کند . این شخص "راوی" است که تعیین می کند "زمان " چه موقعی را به خواننده نشان دهد . واساسا" اگر راوی بتواند از عهده ی مانو روی زمان برآید، شخصیت برتر یک داستان تلقی خواهد شد. یادمان باشد ؛ "راوی " یکی از شخصیت های خیالی داستان است و این نقش را شخص نویسنده به او می دهد تا کار نقل وقایع را به درستی انجام دهد. هر چند نویسنده ، بیشتر از هر شخصیتی ؛ راوی را زیر ذره بین می گیرد تا خطا نکند . زیرا خطای راوی ، همه ی شخصیت هارا به ضعف می کشد.

زمان در داستان با همه ی اشکال خود مورد استفاده قرار می گیرد . هیچ محدودیتی برای استفاده از "زمان" وجود ندارد. راوی با ابتکار و تشخیص به موقع ، زمان را می چرخاند؛ از گذشته ی ساده به گذشته ی دور یا از گذشته ی نقلی به آینده یا حال تغییر می دهد . این تغییرات را "چرخش زمانی " می گویند.

چرخش زمانی ، حتما" باید با رفتار اشخاص ارتباط منطقی داشته باشد . به فرض ؛ یک شخص ؛در داستان صحبت می کند . اینجا او ، راوی شده است ! پس حتما" باید از"حال " بگوید. یا ؛ راوی می خواهد نحوه ی توفیق شخصی در کاری را به خواننده نشان دهد؛ در این نشان دادن ، ابزار گزارش او از نظر "زمان " گذشته ی ساده ، نقلی ، ویا دور"بعید" است. این حق را دارد که زمان گذشته را ؛ در اشکال مختلف آ ن به کار گیرد .

ازاین گفته نتیجه می گیریم که "راوی " با "زمان " رابطه ی تنگاتنگ دارند . وبه هم پیوسته اند. و دو تایی عناصری هستند که دست در دست هم گذاشته و داستان را پیش می برند . راوی یکی از شخصیت های " خیالی" داستان ؛و " زمان" ابزاری برای " کنش" و" واکنش" های اشخاص داستان است . "زمان" و "راوی" هرگز جدا از هم ، معنی "داستانی" پیدا نمی کنند.

 در نوشتن داستان ، هميشه به اين نكته بايد توجه كنيم كه ما هرگزعضو جامعه ي داستان نيستيم. ونبايد به خود اجازه دهيم در روند داستان دخالت كنيم!در اين صورت است كه "راوي" در آزادي كامل ؛ " زمان " مناسب داستان را در موازات حوادث داستان مي آورد . ما اگر دخالت كنيم، ممكن است اشتباه فاحشي رخ دهد و انسجام داستان به هم بخورد."راوي" حتي اگر"من" هم باشد، ما نيستيم! "او" نيز باشد، از ما نيست!"تو" هم باشد، غيراز ماست. در "زماني" كه زندگي مي كند ، بر ما پوشيده است! ماهم مانند خاننده ي آتي داستانمان ؛ خواهيم ديد كه "راوي" داستان را چگونه وبه چه "زماني" نوشته است!

نبايد تعجب كرد ؛ حقيقت دارد كه نويسنده در نوشته شدن داستان كاره اي نيست! اگر كاره اي بود، داستان را از قبل مي دانست ؛ وهرگز نمي خواست بنشيند صدها برگ كاغذ را سياه كند. شايد "نويسنده" تنها كاري كه مي كند ، خلق "شخصيت " هاي داستان باشد. همين "خلق " كردن است كه  دشوار است ؛ راوي بودن و يا يكي از شخصيت هاي داستان ، چندان سخت نيست. البته بايد توجه كرد كه " شخصيت" ها طوري خلق مي شوند كه از خود "اراده " دارند؛ عروسك هاي كوكي نيستند كه نويسنده براي " شخصيت راوي " به وجود آ ورده باشد ؛ هر كدام از آنان با اختيار ، كار خير يا شر در داستان انجام مي دهند؛ اين نوع " شخصيت " آ نهاست كه ايجاب مي كند چگونه آ دمي باشند....

    در نوشته اي كه نام ان " داستان " باشد ، نويسنده حكم هاي مشخصي را تعيين كرده و براي مدت  زماني معين، در اختيار تك تك " آدم" هاي از پيش به وجود آمده ، قرار مي دهد؛ اختيار هيچ يك از آدم ها محدود نيست و از طرفي ، اين آ دم ها چه از جنس زن باشند يا مرد، نمي توانند آزادي كامل داشته باشند. اينها، متناسب با تر بيتي كه در گذشته داشته اند ، وبا حكمي كه به وجود آ مده ،ان  اعما ل و رفتاررا از خود نشان مي دهند . و يك خواننده ي اگاه از روي همين پيشينه ها مي فهمد چرا فلان شخصيت داستان ، فلان كار يا رفتار را از خود بروز مي دهد؛ طوري مي شود كه او، به هركسي ، نسبت به رفتارش حق مي دهد؛ در بي نوايان ، براي خواننده ، ژاور به همان اندازه حق دارد كه ژان والژان دارد! همه كس در بينوايان، بي نوا هستند!ويا در "دن" آرام، آن افسر ضد اتقلاب، حق دارد ضد انقلاب باشد؛ به همان ترتيب، برادرش هم حق دارد انقلابي باشد! مهم اين است كه هر كسي در "داستان" رفتار متناسب خودرا انجام مي دهند.

 خوب ، اين گفتار مي رساند در داستان، خير يا شر ، كه اولي منجر به خوشنامي و دومي منجر به ناراحتي مي شود، ريشه در گذشته ي افراد دارد؛ افرادي كه اصرار دارند تغيير نكنند؛ عناد هر كدام از افراد داستان، شخصيت آنان را به ما بيان مي كند.

    ادامه دارد...

نوشته شده توسط سالار یار جو در 18:28 |  لینک ثابت   •